Envoyer cet article  Imprimer cet article 12 Mei: Euro melanoma 15.04.03 Soorten van melanoom Een dreigende plaag De schuldige Melanoom met een vergrootglas: stralen Ontwikkeling van melanoomvormen Uw fototype Zonnebrandproducten Behandeling Nuttige adressen Melanoom... Definitie Melanoom is een vorm van kwaadaardige tumor (= kanker) van de huid. Niet te verwarren met de goedaardige naevus of huidvlek. Een dodelijke ziekte Er bestaan verschillende vormen van huidkanker. 5% daarvan wordt door melanoom veroorzaakt; 66% van de overlijdens-gevallen bij huidkanker is evenwel te wijten aan melanoom. Dringende gevallen Van melanoom kun je alleen genezen wanneer de diagnose tijdig wordt gesteld. Vier patiënten op tien bieden zich echter te laat bij de arts aan en overlijden binnen vijf jaar na de diagnose. Soorten van melanoom Er bestaan verschillende soorten melanoom. Uitzicht en evolutie kunnen soms zeer variabel zijn. Melanoom met oppervlakkige uitbreiding Deze vorm wordt zo genoemd vanwege de ontwikkeling van de aandoening in de oppervlakkige huidlagen. In dit stadium (dat soms al jarenlang zichtbaar is!) is melanoom tamelijk ongevaarlijk en bestaat er weinig kans op uitbreiding (uitzaaiingen). Na deze langzame evolutie, kan melanoom zich in de diepte ontwikkelen, bloedvaten en lymfvaten raken en op die manier een dodelijk kwaad worden. Modulair melanoom Dit melanoom werkt meteen in de diepte en is daarom veel gevaarlijker dan het vorige. Acraal melanoom Dit is zichtbaar op de handpalmen, op de voetzolen of onder de nagels. Op die plek zou je kunnen denken dat het om een hematoom gaat. Zo'n blauw plekje verdwijnt na enkele maanden maar een melanoom niet! Melanoomontwikkeling op lentigo Doet zich voor op het gelaat van bejaarde personen. De uitbreiding gebeurt vanuit de donkere pigmentvlekken, ook kwaadaardige lentigo of melanose van Dubreuilh genoemd (pre-kanker vorm). Melanoom van de slijmvliezen Een zeer zeldzame vorm van melanoom die zich ontwikkelt bij aars, vagina, mond, ... Een dreigende plaag In de V.S. was melanoom rond 1930 nog iets zeldzaams. Per jaar werd één persoon op 100 000 erdoor getroffen. In 1990 was het cijfer 13 maal zoveel! In Australië is melanoom de derde meest voorkomende vorm van kanker na borstkanker en kanker van de karteldarm bij de vrouw; bij mannen komt longkanker op de eerste plaats, gevolgd door prostaatkanker. Bij jonge mensen tussen 20 en 40 jaar is melanoom de eerste doodsoorzaak door kanker. In ons land worden jaarlijks 7 tot 10 nieuwe gevallen per 100 000 inwoners geregistreerd. Wat verontrustend is, is dat dit cijfer om de 10 tot 15 jaar verdubbelt. Het aantal overlijdens veroorzaakt door melanoom bedroeg bij ons in 1955 minder dan 50 gevallen. In 1991 waren het er 197. Uit deze cijfers blijkt dus dat er steeds meer melanoomgevallen zijn. Vooral jonge volwassenen (vanaf 30 jaar) worden het slachtoffer van melanoom. Onder de blanke bevolking dreigt melanoom de meest voorkomende vorm van kanker te worden in deze leeftijdscategorie. De schuldige De toename van het aantal melanoomgevallen kan toegeschreven worden aan het zich meer en meer blootstellen aan de zon. Deze mode kreeg ingang na de Tweede Wereldoorlog toen een bruine huid opeens synoniem werd voor schoonheid en gezondheid. 90% van de melanoomgevallen zijn immers aan de zon te wijten! Wat gevaarlijk is, is het zich onregelmatig aan de zon blootstellen, zoals vakantiegangers dat doen wanneer ze veertien dagen of een maand per jaar de zon opzoeken. U dient dan ook bijzonder voorzichtig te zijn als u een gevoelig fototype heeft , als uw huid veel moedervlekken vertoont en/of indien er gevallen van kwaadaardige huidtumors in uw familie zijn. Melanoom met een vergrootglas De U.V.-bedreiging Twee soorten ultraviolette zonnestralen bereiken onze aarde: ze zijn van het type A en het type B. U.V.A.-stralen Ze zijn nadelig voor de elastische huidvezels, veroorzaken rimpels en een vroegtijdige veroudering van de huid; Ze vallen het immuniteitssysteem aan. Abnormale cellen worden niet meer vernietigd en kunnen zich zonder enige controle uitbreiden, wat aanleiding tot huidkanker kan geven. U.V.B.-stralen Ze maken de huid rood en verbrand, waardoor de genetische gegevens van de huidcellen worden beschadigd. Indien deze schade niet op de juiste manier wordt hersteld, kunnen hieruit ongewenste mutaties ontstaan die aanleiding kunnen geven tot kanker. Herhaaldelijk een verbrande huid oplopen, vooral bij jongeren, kan later de oorzaak zijn van huidkanker. Stralen die je niet verwacht Zonnestralen die weerkaatsen: Sneeuw weerkaatst de zon voor 85% Stil water weerkaatst de zon voor 75% Zand weerkaatst de zon voor 20% Golven weerkaatsen de zon voor 5% Gras weerkaatst de zon voor 5% Zonnestralen die aanwezig zijn ook al zie je ze niet! Bij een lucht met hoge en heldere wolken, dringt de zon nog voor 50% door! In halfdiep water ontvang je 40% van de zonnestralen! Ook in de schaduw ontvang je nog 50% van de stralen Dat betekent dat je zelfs in de schaduw bescherming nodig hebt. Ontwikkeling van melanoomvormen Er bestaat een verschil tussen melanomen die zich vanuit moedervlekken ontwikkelen en andere. Melanomen die zelfstandig ontstaan Ongeveer 70% van deze melanomen doen zich voor in de vorm van donkerbruine, zwarte of lichtere ruwe vlekken aan de oppervlakte van de huid. Ze steken iets boven de huid uit, hebben een onbestemde vorm en nemen in oppervlakte toe binnen een periode van twee tot vier jaar. Opgelet: indien de vlek niet tijdig wordt behandeld, dringt de kanker snel in de diepte door. Een snel optreden is dus van belang. Een melanoom kan ook zeer plotseling in de vorm van een knobbeltje optreden (20%). Zo'n knobbeltje kan snel groeien, vooral in de diepte en bovendien zweren en bloeden. Tenslotte is er een soort melanoom die handen of voeten aantast (ongeveer 5%). Het gaat hier vooral om de handpalmen, de voetzolen, de huid langs de nagels of onder de nagels. Dit melanoom breidt zich uit zowel in de breedte als in de diepte. Laten we nog het oogmelanoom vermelden (vooral op het netvlies en minder vaak op de iris) en het melanoom van het bindvlies of van het ooglid. Schoonheidsvlekken Schoonheidsvlekken die melanomen worden komen minder vaak voor. Toch bestaat er een niet te verwaarlozen risico wanneer het om de zogenaamde geboortevlekken gaat, die een diameter van ruim 2 cm hebben. Bij schoonheidsvlekken dient ook gelet te worden op bijkomende risicofactoren zoals: zon, de aanwezigheid van melanomen in de familie, de aanwezigheid van veel moedervlekken op een plaats waar veel wrijvingen ontstaan (ter hoogte van de ceintuur of de beha, in de handpalmen of op de voetzolen). Uw fototype Mensen staan niet op een voet van gelijkheid als het om kanker gaat die door de zon wordt veroorzaakt. De manier waarop de blanke huid op de zon reageert wordt als basis gebruikt voor het opstellen van fototypes. Fototypes Type I: Blond, lichte ogen, bleke huidskleur, eventueel met sproeten, rood of blond haar, wordt nooit bruin maar wel altijd rood bij het blootstellen aan de zon. Type II: Lichte huidskleur, blond of rood haar, lichte of bruine ogen. Wordt soms bruin maar begint altijd met rood worden. Type III: Lichtbruine huid, donkerblond haar. Wordt gemakkelijk en steeds bruin, met soms wat verbranding. Type IV: Mediterraan type, bruine huid, bruin haar. Zelden of nooit verbranding, wordt zeer gemakkelijk bruin. Bij eenzelfde blootstelling aan de zon maken fototypes I en II (het merendeel van de Belgische bevolking) veel meer kans op melanoom dan fototypes III en IV (alhoewel er voor deze toch een risico blijft bestaan). Risicofactoren. Dit zijn de risicogroepen: Personen die in warme landen hebben gewoond of die vóór de leeftijd van 12 jaar dikwijls een verbrande huid hebben gehad. In dat geval is er een veel grotere kans op melanoom op volwassen leeftijd. Het is dus van het grootste belang kinderen goed te beschermen. Personen die erfelijk belast zijn wat melanomen betreft. Personen die veel moedervlekken hebben (naevus). Het aantal moedervlekken is afhankelijk van de erfelijkheid (als uw ouders er veel hadden, zult u er ook veel hebben) maar ook van de blootstelling aan de zon in de kinderjaren (als u veel werd blootgesteld, zult u veel schoonheidsvlekken krijgen). Het aantal schoonheidsvlekken is dus een aanwijzing van de hoeveelheid zon die u gekregen heeft en bijgevolg van het risico op huidkanker. Bescherm uw kinderen Het melanoom dat zich op volwassen leeftijd ontwikkelt, werd in de jeugdjaren voorbereid. Als u uw kinderen langdurig wilt beschermen, neem dan de nodige voorzorgen! Baby's: Baby's mogen niet aan de zon worden blootgesteld. Houd ze in de schaduw, trek ze ruime kleren aan en een hoed met brede rand. Smeer ze niet in met babyolie als u ze mee naar buiten neemt. Kinderen: Alleen volwassenen zijn in hun nopjes met een bruine huid. Bruin zijn is niet nodig voor de gezondheid van een kind. Kleed het kind in een ruime T-shirt en bermuda en zet hem of haar een hoed met brede rand op. Vermijd het strand op de warmste uren van de dag (tussen de middag en 16 uur). Laat kinderen liever in de schaduw dan in de zon spelen. Bescherm uw huid Als u voor vakantie naar een warm land gaat, leef dan zoals de plaatselijke bevolking. Stel u niet bloot aan de zon tussen 12 en 16 uur of tussen 10 en 16 uur in mediterrane landen. Een middagslaapje is een prettige en doeltreffende manier om kanker te voorkomen. Geniet geleidelijk van de zon. Draag beschermende kleding. Draag een zonnebril met grote glazen, die u ook tegen de zijdelingse U.V.-stralen beschermt. Beweeg onder de zon en blijf niet te lang in dezelfde houding liggen. Als u medicijnen neemt, vraag uw arts of apotheker of ze geen ongewenste bijwerkingen kunnen veroorzaken in de zon. Zonnebrandproducten Deze producten beletten de stralen uw huid te bereiken door ze te filteren en/of te weerkaatsen. Opgelet: als u deze producten gebruikt, betekent dat nog niet dat u zich langer aan de zon mag blootstellen! Ze zijn niet bedoeld om elementaire beschermingsmaatregelen (schaduw, hoed, kleren,...) te vervangen maar slechts om ze aan te vullen. Gebruik een product met een hoge beschermingsgraad (hoger dan 15) dat bij uw fototype past. (Zie tabel) Overvloedig en regelmatig aanbrengen (om de 2-3 uur) of na elke zwempartij. Gebruik zo nodig een product dat waterbestendig is. Gebruik liefst geen producten waar bruiningsstimulatoren in verwerkt zijn (psoraleen, bergamot,...). Zelfbruinende producten zijn niet schadelijk voor zover u er niet allergisch voor bent. Ze bieden evenwel geen enkele bescherming tegen de zon. Dat betekent dat u ook een beschermend product moet gebruiken. "De aangepaste bescherming" Fototype Huidtype Beschermingsfactor I Huid wordt altijd rood en nooit bruin 25-30 II Huid wordt altijd rood en soms bruin 15-20 III Huid wordt soms rood en altijd bruin 10-15 IV Huid wordt nooit rood en altijd bruin 6-10 V Huid is licht gepigmenteerd 5 "Hoelang onder de zon..." Fototype Aantal minuten dat dit type hoogstens in de zon mag blijven bij matige zonkracht sterke zonkracht zeer sterke zonkracht Kinderen 20' 15' 10' I 20' 15' 10' II 25' 20' 15' III 35' 25' 20' IV 50' 35' 30' V 70' 50' 45' TIP: Vraag de zonneschijf aan bij de Vlaams liga tegen Kanker... Deze geeft aan hoelang u onbeschermd in de zon mag blijven. Tel. 02/227.69.79 of per email Opgelet met zonnebanken Mensen denken wel eens, ten onrechte, dat de stralen van de zonnebank minder schadelijk zijn dan die van de zon. Daar is niets van waar! Er zijn steeds meer argumenten die erop wijzen dat de U.V.A. (aanwezig in de zonnebankstralen) verantwoordelijk zijn voor een groot deel van huidkankers. De Federatie tegen Kanker heeft studies laten verwezenlijken waaruit blijkt dat een persoon die tien uur op de zonnebank doorbrengt driemaal meer kans maakt op een melanoom. Dit risico kan zelfs met zeven worden vermenigvuldigd indien de zonnebankbeurt aanleiding geeft tot artificiële verbranding waarbij de huid rood en geïirriteerd raakt. Zonnebanken dienen dus verworpen te worden omdat ze een nutteloze bron van bestraling vormen. Hoe kunt u een melanoom opsporen? Een melanoom evolueert dikwijls maandenlang of zelfs jarenlang voordat de diagnose wordt gesteld. Hoe vroeger de opsporing gebeurt, hoe sneller de behandeling en hoe meer kans u heeft op genezing. Let dus bijzonder op volgende tekens: De onbestemde vorm: als u het melanoom denkbeeldig in tweeën deelt, zijn die helften zelden identiek. De randen: zijn meestal grillig, net als grenzen op een aardrijkskundekaart. De kleur: ook de kleur is onregelmatig. Dikwijls zijn er donkerbruine en lichtere zones in een melanoom. De diameter: bedraagt meestal meer dan 0,5 cm. Het verschil: een melanoom ziet er meestal anders uit dan andere vlekken op de huid. De evolutie: een melanoom verandert langzaamaan terwijl andere vlekken praktisch dezelfde blijven. Als één van uw 'schoonheidsvlekjes' één of meer van deze eigenschappen vertoont, als u jeuk voelt of als de vlek bij een stootje snel gaat bloeden, raadpleeg dan uw arts. Behandeling In twijfelgevallen, kunt u altijd beter een vlek of een knobbeltje preventief laten weghalen. Van zo'n ingreep onder plaatselijke anesthesie kunt u GEEN kanker krijgen. Opgelet! Een behandeld melanoom kan terugkeren en uitzaaiingen veroorzaken. Bijgevolg is een strikte nabehandeling onmisbaar (om de twee of drie maanden in de eerste twee jaren, vervolgens om de zes maanden en later elk jaar). Bovendien is bescherming van de huid tegen U.V.-stralen aanbevolen. Wanneer de weggenomen vlek een kwaadaardig melanoom blijkt te zijn, dient ook een deel van de omringende huid te worden weggenomen (1 of 2 cm huid en onderhuids weefsel rondom de vlek). Indien deze vorm van kanker vroegtijdig werd onderkend, kan deze operatie onder plaatselijke anesthesie uitgevoerd worden en zijn de kansen op genezing groot. Wanneer het melanoom tijd heeft gehad om zich te ontwikkelen, is de toestand ernstiger. Kankercellen kunnen zich dan van het melanoom hebben afgescheiden en in andere organen zijn gaan woekeren: dat zijn de uitzaaiingen. Melanoom heeft de neiging uitzaaiingen te vormen in de klieren die in de omgeving liggen van de plaats waar de kanker zich heeft gevestigd. Indien uitzaaiingen in de klieren voelbaar zijn, dient een volledige verwijdering van de klieren in die zone te worden uitgevoerd (meestal in de lies of in de oksel, soms in de hals). Indien er geen voelbare uitzaaiingen in de klieren zijn, wordt een bijzondere chirurgische techniek toegepast waarmee microscopische uitzaaiingen opgespoord kunnen worden door slechts één of twee klieren weg te nemen. Wanneer de analyse van deze klieren normaal is, hoeft de behandeling niet te worden voortgezet. Indien er kankercellen in de klieren worden gevonden, volgt er een operatie waarbij alle klieren van de zone in kwestie worden verwijderd. Deze nieuwe techniek die zich op de aangetaste klieren toespitst wordt toegepast via een kleine opening van 2 tot 3 cm en zorgt ervoor dat de meeste patiënten een zwaardere operatie kunnen vermijden. In sommige gevallen kan worden voorgesteld operatief een plaatselijke chemotherapie toe te dienen in arm of been, daar waar een herhaling zou kunnen optreden. Met deze zeer doeltreffende techniek waarbij de ingevoerde producten alleen plaatselijk circuleren, kunnen de voornaamste bijverschijnselen van de chemotherapie zoals misselijkheid, braken en haaruitval vermeden worden. Behandelingen die de verdedigingssystemen van het lichaam (het immuniteitssysteem) stimuleren zoals Interféron, Interleukine en ook vaccins worden momenteel door de wetenschap bestudeerd. Conclusie Melanoom is een vorm van huidkanker die steeds meer aangetroffen wordt en zeer gevaarlijk kan zijn. De gevolgen ervan zijn meestal dodelijk indien er niet tijdig wordt ingegrepen. Zon is de hoofdoorzaak van melanoom. Omdat zonnestralen vooral schadelijk zijn voor de nog niet volwassen huid, is het dus aangewezen kinderen te beschermen. Het spreekt vanzelf dat ook volwassenen voorzichtig moeten zijn. Als u een vreemde vlek op uw huid vaststelt (die van vorm en uitzicht verandert, die jeuk of bloedingen veroorzaakt), raadpleeg uw arts dan zo spoedig mogelijk. Hoe sneller een melanoom wordt behandeld, hoe groter de kans op genezing. Nuttige adressen: Belgische Federatie tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel Tel.: 02/736.99.99. Fax: 02/734.92.50 Mail: commu@cancer.be "Kankerfoon" 0800/15800 alle werkdagen van 9 tot 13 uur (op maandag tot 19 uur) Instituut Jules Bordet Kankeropsporingskliniek Waterloolaan 125 1000 Brussel tel. 02/535.50.50 Vlaamse Liga tegen Kanker Koningstraat 217 1210 Brussel tel. 02/227.69.69 (elke werdag van 9 tot 17 uur) Infolijn "Vlaamse Kankertelefoon" 070/222.111 op werkdagen tussen 13 en 17 uur © de Onafhankelijke Ziekenfondsen  Archives    Imprimer cet article    Envoyer cet article Liens utiles Belgische Federatie tegen Kanker: Interactieve preventie - Voeding, zon en UV, roken, alcohol, leefmilieu, borstkanker Vlaamse Liga Tegen Kanker Articles apparentés Europe against cancer Tussen 50 en 69 ? Laat naar je borsten kijken ! Kanker van de eierstokken voorkomen Zon en gezondheid Elk jaar rond deze tijd geeft de Belgische Federatie tegen Kanker een zakboekje uit Beroepskankers, een onderschat probleem Hebt u vragen omtrent borstkanker? Kanker en levenskwaliteit: waar staan we? Kanker : de tol van de welvaart Borstkanker maand: Het advies van onze patienten over vroegtijdige psychologische begeleiding Vlaamse Liga tegen Kanker dringt aan op algemeen rookverbod op treinen Vermoeidheid bij kankerpatiënten Kankerpatiënt staat vaak alleen met zijn ziekte Euromelanoma 2002 in België Passief roken Leukemien bij kinderen Luister naar uw lichaam Vlaamse Liga tegen Kanker lanceert campagne voor psychosociale zorg in ziekenhuizen Baarmoederhalskanker Chemotherapie Darmkanker Prostaatkanker Grootschalige bevolkingsonderzoek naar borstkanker Elke dag krijgen 75 Vlamingen te horen dat ze kanker hebben 'Light' sigaretten zijn even schadelijk als andere Rookgedrag in België in 2004: Belgen zijn voor meer en strengere preventieve acties Gezond omgaan met menopauze - deel 2 Oktober is wereldwijd uitgeroepen tot maand tegen kanker. Ook ons land geeft gevolg aan de oproep! Proef voor kinesisten die terugbetaalde prestaties willen leveren

Nouvelles récentes La trousse de pharmacie en voyage Le cholestérol - Comment vivre avec ? Grippe: il est temps de se vacciner L'endométriose, cause de problèmes de grossesse ? Soleil et santé 1 Belge sur 5 est intolérant au lactose Cancers du gros intestin. Envie d’en savoir plus ? L'âge avancé du futur papa pose-t-il un problème? Mythes et réalités sur la caféine Le langage des signes

Feedback - Newsletter - Forum - About Us - Home NL
Conditions d'utilisation - Privacy - Advertising Policy - Webmaster

Merci de noter que nous ne répondons pas aux questions médicales.
Consultez toujours votre médecin. Merci!