Verstuur dit artikel  Afdrukken Chemotherapie 14.04.06 Chemotherapie is het gebruik van geneesmiddelen om kankercellen te doden. Momenteel gebruiken we chemotherapie om heel wat verschillende vormen van kanker te bestrijden, vaak in combinatie met chirurgie en/of radiotherapie. Hoe werkt chemotherapie? Geneesmiddelen voor kankerbestrijding kunnen cellen doden die zich vermenigvuldigen. Jammer genoeg is hun invloed niet beperkt tot de kwaadaardige cellen, maar tasten ze alle cellen aan die een actieve celdeling hebben (zoals bijvoorbeeld de cellen die de darmwanden bekleden, die het bloed verversen of die de haren doen groeien). Verschillende werkingsmechanismen zijn bij laboratoriumonderzoek aan het licht gekomen. Ze monden meestal uit in een wijziging van het DNA dat de celvernietiging in beweging zet. Deze geneesmiddelen kunnen plantenextracten of ééncellige organismen zijn of kunstmatig aangemaakt door chemische methodes. Welke behandeling kiezen? Meestal bestaat een chemotherapie uit een combinatie van geneesmiddelen die een verschillende werking hebben. Zo krijgen de kankercellen van verschillende kanten tegelijk aanvallen te verduren. Dat verhoogt de doeltreffendheid van de behandeling. Het type van geneesmiddelen, de dosering en de eventuele combinatie met andere behandelingen (chirurgie, radiotherapie, hormoontherapie) verschilt van geval tot geval. Het gebeurt bijvoorbeeld dat chemotherapie aan een chirurgische ingreep voorafgaat om het gezwel te verkleinen. Zo is de daaropvolgende operatie minder verminkend. Hoe verloopt een chemotherapie? Chemotherapie gebeurt voornamelijk door injecties in een ader. Er bestaan ook andere manieren van toediening: via de mond, door intramusculaire of onderhuidse injectie. Het onderhuids plaatsen van een kleine injectiekamer (Port A Cath) verbonden met een grote ader vergemakkelijkt de herhaalde intraveneuze injecties voor chemotherapie. Deze injectiekamer brengt men aan onder plaatselijke verdoving. Aan het eind van de behandeling verwijdert men ze op dezelfde manier. Frequentie en duur van de behandeling hangen af van het type van kanker, de gebruikte geneesmiddelen en de manier waarop de patiënten de chemotherapie ondergaan. Meestal kiest men voor een toediening met tussenpozen. Tijdens de rustperiodes kan het lichaam dan opnieuw op krachten komen. Wat zijn de neveneffecten? Chemotherapie valt niet alleen de kwaadaardige cellen aan, maar ook alle normale cellen die zich snel vermenigvuldigen. Vooral het beenmerg (dat instaat voor de productie van bloedcellen), het spijsverteringsstelsel, het voortplantingssysteem en de haarwortels zijn er bijzonder gevoelig aan. Daarom zijn ook vermoeidheid, bloedarmoede, gebrek aan witte bloedlichaampjes, misselijkheid, braakneigingen en haarverlies vaak voorkomende neveneffecten. Toch verschilt hun intensiteit van persoon tot persoon. Bovendien zijn ze van voorbijgaande aard. De normale weefsels bezitten immers sterke regeneratiecapaciteiten. Daardoor kan het lichaam bij het stopzetten van de behandeling vrij snel de schade herstellen. Belangrijke precisering: er bestaat geen verband tussen de doeltreffendheid van de behandeling en de aanwezigheid of intensiteit van neveneffecten. Doel van de behandeling Met chemotherapie tracht men de ziekte voorgoed te genezen, al dan niet in combinatie met chirurgie en/of radiotherapie, of een remissie te bekomen (de ziekte wordt dan onopspoorbaar) van lange duur die een normaal leven toelaat. Praktische tips om de levenskwaliteit tijdens een chemotherapie te verbeteren: Vermoeidheid Chemotherapie gaat vaak gepaard met een intense vermoeidheid. Ze bereikt gewoonlijk haar hoogtepunt op de tiende dag van de kuur om daarna te verbeteren tot de volgende chemotherapie. Enkele tips om er mee om te gaan: plan uw activiteiten naargelang de energie die u hebt verschillende korte rustpauzes zijn beter dan een lange siesta slaap niet teveel of te vaak overdag teneinde een goede nachtrust te behouden besteed uw energie aan belangrijke taken en laat u daarbij gerust helpen vraag een meer gedetailleerde brochure aan over dat onderwerp bij de Belgische Federatie tegen Kanker Misselijkheid en braakneigingen Antiemetica (geneesmiddelen tegen misselijkheid en braken) spelen een belangrijke rol bij de controle van dat probleem. Praat erover met uw huisarts. Kies zoveel mogelijk voor een kwaliteitsvolle voeding. Uw lichaam heeft dat nodig om aan de schok van de ziekte en de behandelingen te kunnen weerstaan. Volg zeker nooit een dieet zonder daarvoor eerst het akkoord te hebben van uw huisarts. Enkele praktische tips kunnen u daarbij helpen: neem meerdere kleine maaltijden verspreid over de hele dag vermijd te drinken tijdens de maaltijd om uw maag niet met vloeistof te vullen drink minimum een uur voordat u aan tafel gaat of na de maaltijd eet voedsel op kamertemperatuur eerder dan te warm of te koud te eten vermijd suikerwaren, vetten en gefrituurde voeding eet langzaam en kauw goed vermijd geuren die u kunnen hinderen (roken, parfums, kookgeuren) rust wat na de maaltijd, bij voorkeur in een zittende positie neem uw kunstgebit of verwijderbare, valse tanden uit tijdens de behandeling. Een voorwerp in de mond kan braakneigingen veroorzaken als u zich misselijk voelt, adem dan langzaam en diep in via de mond. Diarree Als de diarree langer dan 24 uur aanhoudt of gepaard gaat met krampen of pijn, praat er dan over met uw arts. Enkele tips om de diarree onder controle te houden: volg een vloeibaar dieet om uw darmen tot rust te laten komen drink veel (appelsap, water, lichte thee, rijstwater, heldere bouillon). Deze drankjes moeten lauw of op kamertemperatuur zijn. Laat het gas van koolzuurhoudende dranken ontsnappen alvorens ze op te drinken als de situatie verbetert, eet dan stilaan vezelarme voeding (rijst, bananen, appelmoes, puree, beschuiten) eet kleine porties en vaker vermijd voeding die krampen veroorzaakt (koffie, bonen, noten, kolen, kruiden, suikerwaren). Droge of pijnlijke mond en keel Als u wondjes hebt in uw mond, praat er dan over met uw arts. De volgende tips kunnen helpen: drink regelmatig drankjes zonder bubbels of alcohol zuig op ijsblokjes of snoepjes zonder suiker eet zachte of waterrijke voedingswaren (appelmoes, soepen, roomijs) maak moeilijk door te slikken voedsel vochtig vermijd zure voeding en dranken (tomaten, sinaasappelen, pompelmoes) vermijd te gezouten of te kruidige voeding zorg voor een goede mondhygiëne (poets voorzichtig de tanden met een zachte tandenborstel, ga naar de tandarts). Infecties Als u symptomen van een infectie opmerkt (lichaamstemperatuur hoger dan 38 °C, rillingen en klam zweet, witte vlekken in de mond, een brandend gevoel bij het plassen, enzovoort), praat er dan over met uw arts alvorens een koortswerend middel te nemen. De volgende tips kunnen nuttig zijn om de kans op infectie te verkleinen: vermijd mensenmassa's en vooral mensen met een besmettelijke ziekte was uw handen (vooral voor elke maaltijd en nadat u naar het toilet bent geweest) krab niet aan puistjes of korsten en trek het vel rond uw nagels niet weg gebruik een elektrisch scheerapparaat om snijwondjes te voorkomen poets regelmatig uw tanden zonder het tandvlees te schaden (zachte tandenborstel, geen tanddraad) ontsmet zorgvuldig elke wond was na elke stoelgang zachtjes en voorzichtig de anale streek neem elke dag een douche en droog uw huid zachtjes af Haaruitval Haaruitval doet zich niet noodzakelijk bij elke chemotherapie voor. Het dragen van een koelhelm tijdens elke chemotherapiesessie vermindert de haaruitval. De resultaten verschillen wel van persoon tot persoon en naargelang het type van chemotherapie. Praat erover met uw arts voor het begin van de behandeling als u er een beroep op wilt doen. Als u een pruik wilt dragen, kies er dan één voor de haaruitval. Zo kunt u een zo gelijkend mogelijk model kiezen. Als u lang haar hebt, kunt u het geleidelijk aan korter laten knippen om alvast aan het idee van een kort kapsel te wennen. Effecten op de seksualiteit en de vruchtbaarheid De invloed die chemotherapie heeft op de seksualiteit verschilt van persoon tot persoon. Bij vrouwen doen zich soms effecten voor die vergelijkbaar zijn met de menopauze, of een tijdelijke of permanente onvruchtbaarheid. Als u op een leeftijd bent waarop u kinderen kunt krijgen, vraag dan aan uw arts welk voorbehoedsmiddel het meest geschikt is voor u. Zwangerschap tijdens de chemotherapie valt zeker af te raden. Sommige geneesmiddelen kunnen immers aangeboren afwijkingen veroorzaken. Bij mannen doet zich soms een voorbijgaande of definitieve onvruchtbaarheid voor. Met het oog op bevruchting in de toekomst is het mogelijk om voor het begin van de behandeling sperma in te vriezen. Andere neveneffecten de huid is gevoeliger voor ultraviolette stralen bepaalde geneesmiddelen veroorzaken een kriebelend of een brandend gevoel aan de handen of de voeten (door aantasting van de perifere zenuwen) bepaalde geneesmiddelen kleuren de urine of veranderen de geur ervan. Drink veel om eventuele problemen bij het plassen te voorkomen soms stelt men een waterophoping vast (opzwelling van het gezicht, de handen, de voeten of de buik). Uw arts kan de gepaste behandeling voorschrijven. Vooruitgang in zicht? Recent kwamen er geneesmiddelen op de markt die de ongewenste neveneffecten van chemotherapie met succes tegengaan. Naast hun positieve invloed op de levenskwaliteit van de patiënten, kan men dankzij diezelfde geneesmiddelen hogere doses van chemotherapie geven. Dat biedt dan weer een grotere doeltreffendheid tegen kanker. Anderzijds zou een betere kennis van de werkingsmechanismen moeten toelaten om de afweermechanismen tegen te gaan die bepaalde kankers tegen de behandeling ontwikkelen. De inspanningen van de farmaceutische industrie tenslotte doen de ontdekking van krachtiger geneesmiddelen of nieuwe geneesmiddelen verhopen. Het belang van een goede moreel Hoewel een goede moreel alleen niet volstaat om voor genezing te zorgen, is dat toch altijd belangrijk. Wat er ook gebeurt, dankzij een positieve instelling kunt u de moeilijke momenten tijdens de ziekte en de behandeling overwinnen. Uw emotioneel welzijn is dus heel belangrijk "Hoogtes en laagtes" in de behandeling zijn zeer normaal. Hou eventuele problemen niet voor uzelf. Praat erover met mensen uit uw omgeving, met iemand van het verplegend personeel of met een psycholoog. Er bestaan ook verschillende verenigingen die zieken helpen. De Belgische Federatie tegen Kanker heeft een gratis, telefonische hulplijn, de Kankerfoon. Artsen, verpleegkundigen en psychologen staan elke werkdag voor u klaar tussen 9 en 13 uur, op maandag tot 19 uur op het nummer 0800/15 800. U kunt er terecht met al uw vragen en problemen. Bron: Belgische Federatie tegen Kanker  Archief    Afdrukken    Verstuur dit artikel Aanverwante artikels Europe against cancer Tussen 50 en 69 ? Laat naar je borsten kijken ! Kanker van de eierstokken voorkomen Zon en gezondheid Elk jaar rond deze tijd geeft de Belgische Federatie tegen Kanker een zakboekje uit 12 Mei: Euro melanoma Beroepskankers, een onderschat probleem Hebt u vragen omtrent borstkanker? Kanker en levenskwaliteit: waar staan we? Kanker : de tol van de welvaart Borstkanker maand: Het advies van onze patienten over vroegtijdige psychologische begeleiding Vlaamse Liga tegen Kanker dringt aan op algemeen rookverbod op treinen Vermoeidheid bij kankerpatiënten Kankerpatiënt staat vaak alleen met zijn ziekte Euromelanoma 2002 in België Passief roken Leukemien bij kinderen Luister naar uw lichaam Vlaamse Liga tegen Kanker lanceert campagne voor psychosociale zorg in ziekenhuizen Baarmoederhalskanker Darmkanker Prostaatkanker Grootschalige bevolkingsonderzoek naar borstkanker Elke dag krijgen 75 Vlamingen te horen dat ze kanker hebben 'Light' sigaretten zijn even schadelijk als andere Rookgedrag in België in 2004: Belgen zijn voor meer en strengere preventieve acties Gezond omgaan met menopauze - deel 2 Oktober is wereldwijd uitgeroepen tot maand tegen kanker. Ook ons land geeft gevolg aan de oproep! Proef voor kinesisten die terugbetaalde prestaties willen leveren

Feedback - Nieuwsbrief - Forum - About Us - Home FR
Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Advertising Policy - Webmaster

Gelieve te noteren dat we geen medische vragen beantwoorden.
Raadpleeg steeds uw huisarts. Dank U!