Medinet.be

Feedback | Newsletter | Cartoons | SiteMap

Alternatieve geneesk.

Algemeen

Voeding

Schoonheid

Fitness & ontspanning

Zwangerschap & geboorte

Palliatieve zorgen

Psycho en mentale gezondheid

Seksualiteit

Leven met een handicap

Hygiëne

On-line ziekenhuizen

Farmaceutische bedrijven

Patiëntenverenigingen

Openbare instellingen

Verzekeraars

Ziekenfondsen

Humanitaire verenigingen

Professionele sites

Wachtdiensten

Terugbetaling barema's

Verstuur dit artikel

Afdrukken

Passief roken
13.09.06

Passief of onvrijwillig roken is de blootstelling van een niet-roker in een gesloten ruimte aan tabaksrook. Daarbij maakt men een onderscheid tussen primaire rook, uitgestoten waneer de roker uitademt, en secundaire rook die direct vrijkomt bij de verbranding van de sigaret, de sigaar of de pijp tussen de trekken van de roker door. Het onderscheid tussen primaire en secundaire rook is belangrijk. De twee types van rook bevatten dezelfde bestanddelen, maar in verschillende proporties. Secundaire rook bevat bijvoorbeeld tweemaal zoveel nicotine als primaire rook. Daarnaast bevat secundaire rook ook driemaal zoveel benzopyreen, zes keer zoveel tolueen, en vijftig keer zoveel dimethylnitrosamine.

Passief roken vormt de voornaamste bron van kankerverwekkende stoffen binnen gebouwen. De wetenschappers kunnen de graad van besmetting van een plaats door tabaksrook bepalen door de concentratie aan nicotine in de omgevingslucht op te meten. Bij niet-rokers die staan blootgesteld aan tabakslucht in de omgeving kunnen ze ook een verhoging vaststellen van het gehalte aan koolmonoxide (CO) of nicotine in het bloed en van cotinine (afgeleide stof van nicotine) in de urine. Dat staat in direct verband met de blootstelling aan tabaksrook.

De bestanddelen van tabaksrook

Tabaksrook bevat een gasfase en een deeltjesfase waarin we meer dan 4 000 verschillende bestanddelen kunnen onderscheiden. Daaronder bevinden zich giftige stoffen (stikstofoxide, koolmonoxide, ammoniak, nicotine, enzovoort), remstoffen voor de trilhaartjesbeweging van de ademhalingscellen (formaldehyde, acroleïne, aceton, methaanzuur, enzovoort) en vooral meer dan 43 kankerverwekkende producten.

De voornaamste giftige stoffen in tabaksrook

De verbrandingsproducten. De verbranding van tabak veroorzaakt de vorming van kankerverwekkende bestanddelen. Het grootste deel daarvan bestaat uit teer. Tabak bevat evenwel nog andere kankerverwekkende stoffen als nitrosamines. Deze zijn niet afhankelijk van de verbranding.

Nicotine. Deze stof is verantwoordelijk voor de fysieke afhankelijkheid aan tabak. De stof oefent ook een nefaste invloed uit op het cardiovasculair systeem (verhoging van de bloeddruk, verhoogde hartslag, verhoging van de samentrekkingskracht van het hart, enzovoort).

Koolmonoxide (CO). Dit zeer giftige gas zet zich vast op de hemoglobine en vermindert zo de capaciteit van het zuurstoftransport. De zuurstoftoevoer van weefsels en organen, zoals de spieren, het hart of de hersenen wordt daardoor beperkt.

De effecten van passief roken op de gezondheid

Tabaksrook vormt een bron van hinder voor het merendeel van de niet-rokers. De effecten ervan zijn de volgende:

irritatie van de ogen (vooral onaangenaam voor de dragers van contactlenzen)

irritatie van neus en keel

hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid

vermoeidheid en concentratiestoornissen

aantasting van geur- en smaakvermogen

aanhoudende en doordringende geur in kleren, huistextiel en haren.

Passief roken is niet alleen hinderlijk, het vormt ook een risico voor de gezondheid.

Passief roken en kanker

De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) schat dat ongeveer 10% van de longkankers bij niet-rokers te wijten zouden zijn aan de blootstelling aan sigarettenrook in de omgeving. Dat risico ligt nog hoger als bij het roken thuis ook nog eens het roken op het werk komt. Het risico schommelt ook in functie van de duur van blootstelling (aantal uren per dag en aantal jaren blootstelling).

De invloed van passief roken op andere kankers die aan roken te wijten zijn (blaaskanker, kanker van de urinewegen en de bovenste luchtwegen), is tot op heden nog niet bewezen. Twee onderzoeken hebben wel een verband gevonden, met een relatie dosis-effect, tussen passief roken en sinuskanker bij niet-rokers.

Passief roken en hart- en vaatziekten

Experimentele en menselijke gegevens tonen aan dat passief roken een verhoogde kans op aderverstopping, een vermindering van de transportcapaciteit van zuurstof naar het bloed (omwille van de koolmonoxide), een vermindering van de capaciteit om inspanningen te verrichten (zelfs bij jonge mensen die ogenschijnlijk in goede gezondheid verkeren), een ongunstig effect op het vetprofiel met een verlaging van de "goede" cholesterol (HDL) en functionele en structurele aanpassingen aan de aderwanden veroorzaakt die kwalitatief gezien equivalent zijn aan wat actief roken veroorzaakt. Resultaat daarvan is een verhoging van 25 à 30% van de kans op een infarct.

Passief roken en foetus

Sinds 1957 weet men dat een moeder die rookt een invloed kan hebben op de ontwikkeling van de foetus en het geboortegewicht. Kinderen van vrouwen die roken wegen bij de geboorte gemiddeld 200 g minder dan andere pasgeborenen. Hoe meer de moeder rookt, hoe lager het gewicht zal zijn bij de geboorte en hoe trager de groei zal verlopen.

Vaders die roken kunnen bovendien een belangrijke rol spelen bij de plotse dood van zuigelingen. Het blijft evenwel moeilijk om de rol van roken tijdens de zwangerschap te onderscheiden van de rook in de omgeving van het kind na de geboorte. Toch bestaat er een verband dosis-effect tussen het aantal sigaretten gerookt tijdens de zwangerschap en na de geboorte en de kans op plotse dood, net zoals een verhoging van de kans volgens dewelke enkel de vader rookt, enkel de moeder rookt of allebei de ouders roken.

Moeders en ouders die roken hebben ook een invloed op de ontwikkeling van het ademhalingssysteem en zouden een rol kunnen spelen bij ademhalingsproblemen op volwassen leeftijd. Men kan zich ook vragen stellen over de risico's die de foetus loopt vermits kankerverwekkende stoffen in tabaksrook ook door de placenta heen kunnen.

Passief roken en kinderen

De blootstelling aan tabaksrook hangt bij jonge kinderen samen met een verhoogde kans op infectie van de onderste (bronchitis, pneunomie) en bovenste luchtwegen en met een irritatie van de bovenste luchtwegen, met rinofaryngitis en oorontstekingen, waarbij elke aandoening ernstige gevolgen kan hebben. Deze aandoeningen vormen een belangrijke oorzaak voor het voorschrijven van antibiotica, voor hospitalisering van het kind en voor absenteïsme van de ouders.

Passief roken kan een rol spelen bij het ontstaan van astma en, bij astmatische kinderen, vergroot passief roken het aantal aanvallen en de ernst van de symptomen.

Kinderen van ouders die roken hebben ook meer kans op allergieën dan kinderen van ouders die niet roken. De allergie is een aandoening die gedeeltelijk bepaald wordt door erfelijke factoren terwijl passief roken de ontwikkeling ervan bevordert.

Aanbevelingen

Passief roken vormt een reëel gevaar voor de volksgezondheid. Er bestaan inderdaad verbanden tussen passief roken en hart- en vaatziekten, verschillende vormen van kanker en talloze ademhalingsziekten. Als men de gevaren wil vermijden die tabaksrook veroorzaakt voor de gezondheid, moet er een gezamenlijke inspanning komen die deze hinder doet verdwijnen uit openbare gebouwen, werkplaatsen, woonplaatsen en alle andere afgesloten ruimtes waarin we leven.

Als familieleden, collega's of vrienden roken, moeten ze beseffen dat ze de anderen hun rookverslaving niet kunnen opleggen. Er kan een ruimte voor hen worden voorzien of, nog beter om te vermijden dat ze hun omgeving "vervuilen", ze kunnen buiten gaan roken.

Als er evenwel toch tabaksrook hangt in uw woonruimtes verlucht u best uitgebreid de kamers. Een goede ventilatie is belangrijk om een aangename en gezonde omgevingslucht te verkrijgen, door de concentratie aan giftige stoffen te beperken.

Bron: Belgische Federatie tegen Kanker