Verstuur dit artikel  Afdrukken Je bent wat je eet 06.06.02 De uitdrukking "je bent wat je eet" is duidelijk. Het is sinds lang een uitgemaakte zaak dat voeding een belangrijke rol speelt in de gezondheid in het algemeen. Of er evenveel waarheid schuilt in het gezegde "je ziet wat je eet" is minder duidelijk. Voor een deel is dit zeker waar, bijvoorbeeld in het geval van een voedselovergevoeligheid dat zich kan manifesteren in de vorm van een vervelende huiduitslag. Daarnaast kunnen ook voedingstekorten duidelijk zichtbare tekenen geven zoals bleek zien en broze nagels. Voor huidaandoeningen zoals acne en psoriasis zijn er voorlopig nog geen éénduidig bewezen voedingsadviezen. Voedselovergevoeligheid Urticaria (een jeukende huiduitslag) en atopisch eczeem (vooral bij het jonge kind) kunnen naast andere symptomen zoals diarree, buikpijn, misselijkheid, angio-oedeem en ademhalingsmoeilijkheden het gevolg zijn van een voedselovergevoeligheid. Verschillende voedingsmiddelen kunnen hiervoor verantwoordelijk zijn. De diagnose van een voedselovergevoeligheid is daarom ook zeer moeilijk. Anamnestisch tekent zich niet altijd een duidelijk verband af tussen de inname van een bepaalde stof en de symptomatologie. Bij vermoeden van een voedselovergevoeligheid kan men naast een anamnese ook gebruik maken van een RAST-test (een specifieke IgE-bepaling), een scratch-(huid)test of een priktest. Dergelijke testen zijn echter evenmin voor 100% betrouwbaar. De meest betrouwbare diagnostische test is eliminatie, provocatie en reëliminatie. Het is belangrijk om bij het stellen van de diagnose zorgvuldig te werk te gaan, zeker ook bij zuigelingen en peuters. Verkeerde eliminatiediëten kunnen leiden tot een éénzijdige voeding en daarmee tot vertraagde groei. Zodra het allergeen gekend is, is een totale eliminatie van het allergeen uiteraard de beste behandeling. Hierbij moet er echter steeds op worden toegezien dat het te mijden maar mogelijk essentiële voedingsbestanddeel wordt vervangen door een equivalente stof om op korte of lange termijn belangrijke voedingsdeficiënties te voorkomen. Indien nodig moet professioneel advies worden ingewonnen (zie ook het artikel "Een voedselallergie is geen voedselintolerantie" Nutrinews, juni 1998). Tekort aan ijzer Het lichaam van een volwassen vrouw bevat 2 tot 2,5 g ijzer, dat van een volwassen man 3 tot 3,5 g. Ijzer is vooral gelokaliseerd in het bloed (± 60%), de milt, de lever en het beenmerg. Ongeveer 5% bevindt zich in de spieren. Tot de voornaamste functies van ijzer behoren het zuurstoftransport en het onderhoud van de celfuncties. We verliezen vooral ijzer via urine, bloed (maandstonden bij de vrouw), zweet en de afschilferende huid. De voedingsaanbevelingen zijn zo opgesteld dat zij, rekening houdend met de biologische beschikbaarheid van ijzer uit de voeding, voldoende zijn om het dagelijkse verlies aan ijzer (± 1 mg per dag tot 1,4 mg per dag voor een menstruerende vrouw) te compenseren. Een tekort aan ijzer is te wijten aan ofwel een te beperkte opname ofwel een overmatig verlies (bv. na een sterke bloeding, hevige maandstonden of occult bloedverlies in maag en darmen). De ijzerinname kan in het gedrang komen bij zeer strenge energiebeperkte diëten en in het bijzonder wanneer daarbij vooral ook producten van dierlijke oorsprong worden geweerd (veganisme). Sommige aandoeningen of ingrepen (bv. een gastrectomie) kunnen de opname bemoeilijken. Wanneer verhoogde behoeften zoals tijdens de zwangerschap en perioden van sterke groei (bv. de puberteit) worden verwaarloosd, kunnen eveneens belangrijke tekorten optreden. Behalve via vermoeidheid, hoofdpijn en hartkloppingen, manifesteert een ijzertekort zich duidelijk via een bleke huid, een ontsteking van de tong (glossitis) en de lippen (cheilitis), haarverlies en broze nagels die holvormig worden. Doordat het bloed bleker wordt, bleken ook de huidskleur en de kleur van de tong op. Vooral aan de binnenkant van de oogleden is deze bleekheid goed te zien. Goede bronnen van ijzer zijn vlees, vis, gevogelte, broccoli, bloemkool, pompoen, tomaten, citrusvruchten en graanproducten. Vitamine C bevordert de ijzeropname. Een portie groenten of fruit(sap) bij elke maaltijd is dus altijd een goed idee (zie ook het artikel "Moet er nog ijzer zijn" Nutrinews, oktober 1998). Tekort aan zink Zink is zoals andere mineralen levensnoodzakelijk. Het is betrokken bij diverse processen in het lichaam, bijvoorbeeld ook in de vernieuwing van weefsel. Een tekort uit zich in afwijkingen van de huid, de slijmvliezen en het skelet, een veranderde smaak- en reukzin, het achterblijven in geslachtelijke ontwikkeling en groei, een verminderde afweer tegen infecties en nachtblindheid. Mensen die een intraveneuze behandeling krijgen met preparaten zonder zink krijgen reeds na enkele weken een soort van eczeem in het gelaat en op de hoofdhuid. Dit verdwijnt meestal snel na het nemen van zinkpreparaten. Zink bevordert onder meer ook de wondgenezing. Personen met uitgebreide brandwonden hebben in het algemeen lage zinkspiegels in het bloed. Zodra zink wordt toegediend, is er een snellere wondgenezing. Sommige vormen van haaruitval, nagelverandering en nagelvalontsteking kunnen mede het gevolg zijn van een zinktekort. Recente studies laten ten slotte een verbetering zien van "acne vulgaris" (acne die onder invloed van hormonale veranderingen tijdens de puberteit ontstaat) na toediening van zinksupplementen (1). Goede bronnen van zink zijn vlees en vooral rood vlees, gevogelte, zuivelproducten, schaal- en schelpdieren, eieren, volkorenproducten en peulvruchten. Zinktekort komt vooral voor bij bevolkingsgroepen die een weinig gevarieerde voeding gebruiken die bovendien arm is aan eiwitten van dierlijke oorsprong. Acne en voeding Acne is een erfelijke huidaandoening waarbij de talgkliertjes verstopt raken. Hierdoor gaan zij ontsteken waarna het typische beeld van acne ontstaat. De geslachtshormonen spelen hierin een belangrijke rol. Vandaar vooral de opstoten tijdens de puberteit. Tussen het ontstaan van een microcomedo (meeëter) en een imflammatoir letsel verlopen verschillende maanden. Dit betekent dat men door vandaag bijvoorbeeld chocolade te eten, morgen niet plots meer acne kan hebben. Voor de hardnekkige, zogenaamde volkswijsheid dat chocolade acne verergert, ontbreekt bovendien elke biochemische grondslag. Reeds 25 jaar geleden werd deze bewering overtuigend weerlegd door een Amerikaanse interventiestudie (2). Een groep acnepatiënten werd gevraagd gedurende lange tijd dagelijks een reep chocolade te eten. Wanneer het effect werd vergeleken met het effect bij een controlegroep die geen chocolade mocht eten, was er bij de chocoladegroep geen verergering van de acne te bespeuren in vergelijking met de controlegroep. Hiermee is niet gezegd dat ons eet- en leefpatroon absoluut geen invloed zou hebben op acne. We hebben in vergelijking met vroeger een erg rijke voeding en veel licht (dankzij de elektriciteit) ter beschikking waardoor we in het algemeen groter worden, zwaarder wegen, vroeger geslachtsrijp zijn en zo indirect ook sneller en meer last kunnen hebben van acne. Chocolade wordt ten slotte ook vaak, zij het onterecht, gezien als boosdoener voor andere huidziekten zoals psoriasis, atopisch eczeem en strofulus (een hevige reactie op insectenbeten). Huidziekten werden vroeger dikwijls beschouwd als een straf van god of van kwade geesten voor slecht gedrag of slechte gedachten. Als boetedoening werd het eten van lekkernijen verboden (vasten). Gezien pubers in het algemeen vaak een voorkeur hebben voor alles wat vet, zout of zoet is, worden deze producten gemakkelijk als schuldigen aangewezen. Indien men individueel kleine opstoten vaststelt na het eten van vetrijk voedsel, kan hierop worden gelet. Een individuele ervaring verantwoordt echter nog geen dieet bij alle acnepatiënten zolang dit onvoldoende wetenschappelijk is aangetoond of onderbouwd (3,4,5). Verschillende klinische studies hebben ten slotte gunstige effecten aangetoond van retinoïden, een groep chemische verbindingen waaronder vitamine A en enkele daaraan verwante stoffen met een vergelijkbare structuur en biologische activiteit, op verschillende huidziekten waaronder ook acne (12). Dergelijke behandelingen mogen echter alleen onder begeleiding van een arts plaatsvinden omdat er bij de benodigde dosissen bijwerkingen kunnen optreden. Rosacea en voeding Couperose is de volksnaam voor rosacea. Het is een erfelijk bepaalde instabiliteit van de gelaatsbloedvaten die onder invloed van bepaalde stimuli al te fel gaan dilateren. Tot die stimuli behoren onder meer ook voedingsmiddelen zoals sterk gekruid voedsel, alcohol, te warme spijzen en dranken. Door de repititieve "flushes" blijven her en der bloedvaatjes permanent gedilateerd wat een fijne bloedvattekening kan geven op vooral de wangen maar ook centraal op het voorhoofd en op de kin. Bij mannen kan dit eveneens gepaard gaan met een hypertrofie van de talgkliertjes van de neus wat het typische beeld geeft van rhinophyma of " jeneverneus". Psoriasis en voeding Psoriasis is een erfelijke huidaandoening die zich manifesteert in de vorm van rode schilferende vlekken, meestal op ellebogen, knieën, het onderste gedeelte van de rug en de schedelhuid. Onder invloed van bepaalde medicijnen of in geval van ziekte (bv. keelontsteking) zijn opstoten mogelijk. Psoriasis is ofwel zeer stabiel ofwel wisselvallig met een op- en afgaand verloop. Vooral patiënten met deze laatste vorm zijn voortdurend op zoek naar oorzaken en alternatieve behandelingen. Van sommige stoffen is geweten dat ze bij bepaalde patiënten een verslechtering teweegbrengen. Alcohol is hiervan een voorbeeld. Hoewel er al verschillende voedingsinterventies als therapie zijn beschreven, is er tot nu toe nog nooit één weerhouden na meer onderzoek. Er is het Bircher Benner-rauwkostdieet, het Moermandieet, het vis- of maïskiemoliedieet en het kalkoendieet. Het kalkoendieet berust trouwens op een grappig misverstand. Voor de snelle deling van de huid zoals bij psoriasis zijn veel aminozuren, waaronder ook tryptofaan, nodig. In een lijst van eiwitbronnen in een artikel stond naast kalkoen een streepje omdat de auteur kalkoenvlees niet had geanalyseerd. Dit streepje werd echter geïnterpreteerd alsof er geen tryptofaan in kalkoen aanwezig was. Kalkoen werd vervolgens prompt uitgeprobeerd bij psoriasis met de bedoeling een tekort aan tryptofaan te creëren. Bij sommige patiënten leek dit te werken. Zij gaven er veel ruchtbaarheid aan. Bij veel meer anderen die er meestal over zwegen, lukte het dieet niet (6,7,8). Cellulitis en voeding Wat in de volksmond "cellulitis" wordt genoemd is een normaal verschijnsel bij een groot deel van de vrouwelijke bevolking. Het onderhuidse vet bij de vrouw is in zuiltjes geschikt die loodrecht op de huid staan. Als enkele van deze zuiltjes vergroten, ontstaat een onregelmatig hobbelig aspect van de huid dat niet graag gezien is. Het feit dat bepaalde voedingsbestanddelen cellulitis zouden doen verdwijnen, is uit de lucht gegrepen. Het enige wat men kan doen om cellulitis tegen te gaan, is het lichaamsgewicht zoveel mogelijk op peil houden via een goede voeding en voldoende lichaamsbeweging. Het jo-jo-effect (vermageren, verzwaren, vermageren, verzwaren, enz.) bevordert de vorming van cellulitis. Voeding voor een zachte, stralende huid Iedereen wil er graag zo lang mogelijk jong en fit uitzien. Een zachte, egale en stralende huid hoort daarbij. Een gezonde en gevarieerde voeding met bijzondere aandacht voor groenten en fruit kan hiertoe bijdragen (9,10). De huid is zoals de lever en het hart een orgaan dat nood heeft aan tal van voedingsstoffen in een goede verhouding voor een optimale ontwikkeling en een gedegen onderhoud. Tekorten of wanverhoudingen leiden tot mankementen die zich mogelijk ook aan de buitenkant laten opmerken. De eerder beschreven uiterlijke kenmerken van een ijzer- en zinktekort illustreren dit. Strenge diëten vergroten de kans op belangrijke voedingstekorten. Het resultaat is dan misschien een slank lichaam maar vaak ook een doffe, vale en kwetsbare huid. Een algemeen voedingstekort uit zich bovendien in vermoeidheid, futloosheid e.d. wat de uitstraling niet bevordert. Voldoende water drinken hydrateert het lichaam en dus ook de huid en ontdoet het lichaam gemakkelijker van overtollige afvalstoffen. Groenten en fruit zijn rijk aan antioxidanten die onder meer ook de huid beschermen tegen vrije radicalen, een belangrijke oorzaak van huidveroudering. Besluit: een evenwichtige en gevarieerde voeding is de beste en goedkoopste manier om genoeg van alle voedingsstoffen binnen te krijgen en in conditie te blijven. De aanbevelingen zoals weergegeven in de voedingsdriehoek zijn erop berekend dat ze alles in voldoende mate aanbrengen. Miraculeuze schoonheidsrecepten op basis van 1 of een aantal voedingsstoffen of voedingsmiddelen bestaan niet. Wie gezond eet en leeft (voldoende ontspanning, lichaamsbeweging en nachtrust, niet roken, een goede hygiëne) voelt zich in het algemeen beter en straalt dit ook uit. Het compliment "je ziet er goed uit" illustreert dit. Het uiterlijk vormt met andere woorden een afspiegeling van de algemene gezondheid die toch ook in belangrijke mate door de voeding wordt bepaald. Innerlijke en uiterlijke schoonheid gaan hand in hand. Vitaminen en cosmetica In huidcrèmes, shampoo en dergelijke zitten vaak vitaminen zoals vitamine A, b-caroteen, vitamine B5, B8 en E. Van al deze vitaminen wordt beweerd dat zij op de een of andere manier zorgen voor gezonde haren of een gezonde huid (zie kadertekst). De samenstellers stellen dat deze vitaminen via de huid of het haar worden opgenomen en zo plaatselijk inwerken. De huid vormt echter zo'n goede barrière tegen stoffen van buitenaf dat alleen uit zeer hoog gedoseerde medicinale crèmes vitaminen het lichaam kunnen binnendringen. Deze crèmes zijn alleen op doktersvoorschrift te bekomen. In de gewone cosmetica zitten te weinig werkzame stoffen om bijzondere effecten te hebben. De vitaminen moeten via de voeding in het lichaam worden opgenomen (13). En wat kan je verwachten van schijfjes komkommer op licht gezwollen ogen en een yoghurtmasker als hydraterende crème? Het bewijs dat dergelijk huis- en tuinmiddeltjes werken ontbreekt, maar de dermatologen zijn het er in het algemeen over eens: baat dit niet, het schaadt niet (behalve bij personen met een allergie). Een goede hygiëne en het gebruik van verzorgende producten kunnen bijdragen tot het algemeen welbevinden, zolang men er maar geen wonderen van verwacht. Voedingssupplementen en schoonheid Supplementen hebben doorgaans pas een gunstig effect bij tekorten als gevolg van een inadequate voeding (bv. bij veganisten, zieke bejaarden). Het gebruik van voedingssupplementen vereist bovendien de nodige voorzichtigheid. Een teveel van de meeste wateroplosbare vitaminen wordt gewoon uitgeplast. Sommige kunnen in een overdosis via supplementen echter ook bijwerkingen hebben zoals opvliegers, diarree en aandoeningen van de zenuwen. Een overdosis vitamine C kan bijvoorbeeld de opname van koper negatief beïnvloeden en leiden tot nierstenen bij mensen die daar gevoelig voor zijn. De vetoplosbare vitaminen A en D kunnen in te grote dosissen eveneens schadelijk zijn voor de gezondheid. Overdreven inname van vitamine A tijdens de zwangerschap kan schade toebrengen aan het ongeboren kind. Ook mineralen riskeren in grote hoeveelheden aanleiding te geven tot vergiftigingsverschijnselen (bv. koper, seleen en zink). Een overdosis seleen via supplementen kan gepaard gaan met verlies van haar, nagels en tanden, huidbeschadigingen en aandoeningen van het zenuwstelsel. "Baat het niet, het schaadt niet" gaat hier dus niet altijd op. Nauwlettend toezicht op het gebruik van voedingssupplementen is essentieel. Bovendien heeft het nut om naast een goede voeding vrij te verkrijgen voedingssupplementen in te nemen voor een stralende huid, nog geen algemene wetenschappelijke bevestiging gevonden. Onzinvitaminen Verschillende stoffen worden samen met vitaminen en mineralen aangeprezen als onmisbaar voor de gezondheid. Deze uitspraken zijn soms echter slechts gebaseerd op onderzoek bij proefdieren. Omdat het lichaam van mensen anders is dan dat van proefdieren gelden uitkomsten uit onderzoek bij dieren niet zonder meer voor de mens. Soms is de basis alleen laboratoriumonderzoek. Door de complexheid van het menselijke lichaam kunnen in het labo verschillende effecten over het hoofd worden gezien. Een voedingsstof wordt pas als essentieel voor de mens beschouwd wanneer bij mensen is aangetoond dat door een tekort aan deze bepaalde stof in de voeding verschijnselen optreden (13). Zogenaamde onzinvitaminen waaraan gunstige effecten op het uiterlijk zijn toegedicht, zijn bijvoorbeeld PABA (para-aminobenzoëzuur), procaïne, superoxide-dismutase en taurine. Voeding tegen zonnebrand TNO Voeding (NL) heeft recent onderzocht in welke mate de voeding bescherming kan bieden tegen de inwerking van de zon (ultraviolet licht) op de huid en in het bijzonder tegen het ontstaan van huidkanker en de veroudering van de huid (1998-2001). Zonnebrandcrèmes bieden bescherming tegen de schadelijke effecten van UV. De bescherming is echter maar adequaat wanneer de crème gelijkmatig, frequent en voldoende wordt opgesmeerd. Het gezicht en de handen waar het meest huidkanker wordt vastgesteld zijn vaak onvoldoende beschermd. Wanneer het bewolkt is, wordt de bescherming bovendien gemakkelijk over het hoofd gezien. Een systematische aanbreng van fotobeschermende stoffen via de voeding zou de huid bijkomend kunnen beschermen tegen de schadelijke invloeden van UV. Veelbelovende stoffen in dit kader zijn w-3 vetzuren (vooral EPA zoals in vis) en het antioxidant vitamine E (11). Lange termijnstudies bij mensen moeten dit nu verder onderzoeken. Bepaalde vitaminen worden vaak naar voor geschoven als zogenaamde wondermiddelen voor een perfecte uitstraling. Uit het volgende overzicht blijkt echter dat ook deze vitaminen zoals andere essentiële voedingsstoffen ruim voorkomen in de alledaagse voeding. Wie evenwichtig en gevarieerd eet, krijgt met andere woorden alle essentiële voedingsstoffen binnen om gezond en fit te blijven, en dit zowel vanbinnen als vanbuiten. vitamine A voor het goed functioneren van de ogen, namelijk voor de aanpassing van de ogen aan de duisternis; voor een gezonde huid, gezond haar en tandvlees; bij een langdurig en ernstig tekort (bv. mensen die geen vet gebruiken en weinig groeten en fruit eten): nachtblindheid, doffe ogen, een droge schilferige huid en dof haar. bronnen in de voeding: Vitamine A komt voor in 2 vormen: retinol (in dierlijke producten) en carotenoïden (vooral b-caroteen, in plantaardige producten). - retinol: smeer- en bereidingsvet, vis, halfvolle en volle melk en melkproducten, eidooier, lever; - b-caroteen (pro-vitamine A, vitamine A kan in het lichaam zelf worden gemaakt uit caroteen) in groenten en fruit (vooral in koolsoorten, donkergroene bladgroenten, oranje en gele groenten en fruit). vitamine E wordt vaak in verband gebracht met het tegengaan van veroudering, wetenschappelijk is dit bij mensen echter nog nooit aangetoond; speelt een rol in rode bloedcellen en in celwanden van de weefsels in ons lichaam, het beschermt de meervoudig onverzadigde vetten in ons lichaam tegen oxidatie en kan zo als antioxidant mogelijk ook helpen bij de bescherming van de huid tegen negatieve effecten van utraviolet (zon)licht. bronnen in de voeding: zonnebloemolie, dieethalvarine en -margarine, brood, graanproducten, noten, zaden, groenten en fruit. vitamine B2 (riboflavine) nodig voor het gezond houden van de huid en de haren; bij een ernstig tekort (bv. bij mensen die geen of nauwelijks melkproducten gebruiken): een rode schilferende huid rond de ogen, de oren en de neus, kloofjes in de mondhoeken en een ontstoken tong. bronnen in de voeding: melk en melkproducten, vlees en vleeswaren, groenten en fruit, brood en graanproducten. vitamine B5 (pantotheenzuur) zoals vitamine A belangrijk voor het herstel van de beschadigde huid. bronnen in de voeding: vrijwel alle voedingsmiddelen (het Griekse woord "panto" betekent "overal in"). vitamine B6 (pyridoxine) speelt een belangrijke rol in de stofwisseling, is vooral nodig bij de afbraak en opbouw van eiwitten, reguleert de werking van bepaalde hormonen; bij een langdurig en ernstig tekort: zwakte, slapeloosheid, huidafwijkingen, zenuwaandoeningen en verminderde weerstand. bronnen in de voeding: vlees, vis, eieren, brood en graanproducten, aardappelen en peulvruchten, groenten, melk en melkproducten, kaas. vitamine B8 (biotine) speelt een rol bij de vorming van vetzuren in het lichaam en zorgt voor het gezond houden van de huid, het haar en de nagels; bij tekorten: veranderingen in de huid (seborroïsche dermatitis), haarverlies. bronnen in de voeding: eieren, lever, melk, noten en pinda's. vitamine C nodig voor stevige cellen en zorgt voor een goede wondgenezing, het staat ook bekend als antioxidant; bij een ernstig tekort (bv. bij mensen die nauwelijks groenten en fruit eten): verminderde weerstand, slapeloosheid, vermoeidheid, reumatische klachten, vertraagde wondgenezing, tandvleesbloedingen, onderhuidse en inwendige bloedingen (scheurbuik). bronnen in de voeding: fruit (vooral citrusfruit, kiwi's, bessen en aardbeien), groenten (vooral koolsoorten), aardappelen. Literatuur 1. Favier A. Current aspects about the role of zinc in nutrition. Rev Prat 1993; 43(2): 146-52 2. Rasmussen JE. Diet and acne. Int J Dermatol 1977; 16(6): 488-92 3. Tan JK, Vasey K, Fung KY. Beliefs and perceptions of patients with acne. J am Acad Dermatol 2001; 44(3): 439-45 4. Kligman AM. Pathogenesis of acne vulgaris. Mod Probl Paediatr 1975;17 5. Glickman FS, Silvers SH. Dietary factors in acne vulgaris. Arch Dermatol 1972;106 (1): 129 6. Chalmers RJ, Kirby B. Gluten and psoriasis. Br J Dermatol 2000;142(1):5-7,153-73 7. Naldi L, Parazzini F, Peli L, Chatenoud L, Cainelli T. Dietary factors and the risk of psoriasis. Results of an Italian case-control study. Br J Dermatol 1996; 134(1):101-6 8. Finzi AF. Update on nutrition and psoriasis. Int J Dermatol 1994; 33(7): 523 9. Purba MB et al. Skin wrinkling: can food make a difference? J Am Coll Nutr 2001; 20 (1): 71-80 10. TNO Nutrition and Food Research. Skin care and condition: can food make a difference? Leads in Life Sciences 2001; 11: 8-9 11. www.voeding.tno.nl/uv 12. Futoryan T., Gilchrest BA. Retinoids and the skin. Nutrition Reviews 1994, 52 (9) : 299-310 13. Een gezonde kijk op vitamines en mineralen. Voedingscentrum (NL), 1997. ISBN 90 5177 034 0 Bron: NICE vzw  Archief    Afdrukken    Verstuur dit artikel Aanverwante artikels Vitaminen Voedselallergie, een vervelende zaak De Astma-en Allergiekoepel (AAK) Sportvoeding - de gouden tips Veilig koken Waar yoghurt allemaal goed voor is Jongeren en calcium: de inname ligt nog ver onder de aanbeveling! Ijzer Additieven in de voeding Gezond ontbijten - zo belangrijk voor de schoolgaande jeugd Wat is een voedingsallergie? Symptomen en ziektes veroorzaakt door voedingsallergieën Preventie van de voedingsallergieën Voedingstips voor de jonge moeder Voedselallergie 10 goede redenen om te ontbijten Het ontbijt in de praktijk Vitamine A Krijgen we wel voldoende vitamine A binnen? Obsessie voor gezond eten leidt tot orthorexia Life2 Beurs - Nutrimenten, oligo-elementen, vitamines, antioxidanten,... De mediterrane voeding: thuis en op vakantie Betere schoolprestaties dankzij een goed ontbijt? Kippenvlees en eieren op de markt zijn absoluut veilig. Hier volgen 10 universele aanbevelingen voor een gezonde levenswijze: Nieuwe regeling voor de financiering van de BSE-testen Belgen hechten veel belang aan veilige en gezonde voeding Wat is jodium?

Recente hoofdpunten Het EHBO-kistje voor op reis Cholesterol - Hoe gaat het ermee ? Griep vaccineer nu! Allergisch voor huisstofmijt … Zon en gezondheid Angina pectoris (Hartvang, hartbeklemming) De waarschuwingssignalen van zelfmoord Veiligheid in en om het water De mediterrane voeding: thuis en op vakantie De darmen

Feedback - Nieuwsbrief - Forum - About Us - Home FR
Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Advertising Policy - Webmaster

Gelieve te noteren dat we geen medische vragen beantwoorden.
Raadpleeg steeds uw huisarts. Dank U!