Beroepskankers, een onderschat probleem
29.05.02
In België houden jaarlijks naar schatting zo'n 1 600 nieuwe gevallen van kanker verband met factoren die aan een specifieke beroepsuitoefening te wijten zijn. Het Fonds voor Beroepsziekten erkent en vergoedt er echter amper een honderdtal van. Een initiatief van de Belgische Federatie tegen Kanker moet de kloof helpen dichten via betere preventie, kennis en informatie. Hierbij beoogt de Belgische Federatie tegen Kanker zowel een vermindering van het aantal beroepskankers als efficiëntere erkenningsprocedures. Informatie moet ertoe bijdragen dat beroepskankers niet langer onderschat worden en door alle betrokken partijen als een probleem van de volksgezondheid worden erkend.
Beroepskankers: het topje van de ijsberg
Bij zowel werkgevers als werknemers, bij zowel de overheid als de medische wereld heerst grote onwetendheid over kankers die aan beroepsfactoren te wijten zijn. Daarom is er behoefte aan een grootschalige sensibilisatiecampagne die rekening houdt met alle facetten van deze prangende kwestie.
In België maken beroepskankers ongeveer 4% uit van alle kankers (7% bij mannen en 1% bij vrouwen). Dat komt overeen met 1 600 nieuwe gevallen per jaar. Per jaar worden echter maar 100 tot 150 nieuwe gevallen van kanker als beroepsziekte erkend. Meer dan de helft daarvan zijn mesotheliomen (kankers van borst- en buikvlies) veroorzaakt door asbest.
Die belangrijke kloof tussen het aantal nieuwe gevallen en het aantal vergoede patiënten staat aan de oorsprong van een initiatief van de Belgische Federatie tegen Kanker. De Federatie beoogt enerzijds erkenning en vergoeding van alle kankers die wetenschappelijk verband houden met beroepsuitoefening, en anderzijds een betere bestrijding van beroepskankers op de werkvloer.
Kennis als hoeksteen voor betere preventie, erkenning en vergoeding
Het geringe aantal vergoede beroepskankers is grotendeels een weerspiegeling van het kleine aantal aanvragen die het Fonds voor Beroepsziekten binnenkrijgt. Daarvoor bestaan verschillende redenen, die veelal te maken hebben met een gebrek aan parate kennis en duidende informatie.
De Belgische Federatie tegen Kanker, in samenwerking met het Fonds voor Beroepsziekten en de Ligue Française contre le Cancer, wil daartoe een stand van zaken opmaken en aanbevelingen formuleren voor erkenning en vergoeding, epidemiologisch toezicht, toxicologisch onderzoek en preventie. In dat kader organiseert zij op 12 juni e.k. een symposium voor gezondheidswerkers (arbeidsgeneesheren, huisartsen, specialisten, controlerende geneesheren bij ziekenfondsen en raadgevers inzake preventie). Ter gelegenheid van dat evenement zal de Federatie ook een wetenschappelijke informatiebrochure verspreiden, uitgewerkt in samenwerking met het Fonds voor Beroepsziekten en de Ligue Française contre le Cancer. Daarnaast zullen later ook bedrijven en werknemers via een relevante en doelgerichte communicatie geïnformeerd worden over risicofactoren en beroepskankers. Het gezamenlijk initiatief zou er uiteindelijk moeten toe leiden dat toegankelijkere erkenningsprocedures en betere preventie tot stand komen.
De problematiek van vermoede beroepskankers
Bij de individuele patiënt is het meestal zeer moeilijk de oorzaken van zijn of haar aandoening te achterhalen. De reden is voornamelijk dat kanker een multifactoriële oorsprong heeft. Enkel in sommige gevallen spelen beroepsmatige kankerverwekkende producten een doorslaggevende rol in het ontstaan van kanker. We denken hier bijvoorbeeld aan het maligne mesothelioom ten gevolge van blootstelling aan asbest.
Epidemiologische studies hebben ook aangetoond dat andere, meer "gewone" kankers, zoals longkanker of blaaskanker, door het beroep (mede) veroorzaakt kunnen worden. In die gevallen is het echter minder evident om een duidelijk verband met de beroepsuitoefening vast te leggen. Bovendien is het ook zo dat een gezwel zich over vele jaren (meestal meer dan 10 jaar) op onzichtbare wijze ontwikkelt, zodat men de oorzaak ervan in een vrij ver verleden moet zoeken. Het is dus niet gemakkelijk een beroepsmatige oorzaak voor een kanker te vinden, laat staan te bewijzen.
Toch heeft de patiënt altijd het recht om een mogelijke beroepsmatige oorzaak van zijn ziekte te laten overwegen en onderzoeken door zijn behandelend arts. Dat kan eventueel leiden tot een erkenning en compensatie als beroepsziekte door het Fonds voor de Beroepsziekten, waartoe de patiënt als werknemer gedurende zijn carrière financieel heeft bijdragen.
De rol van het Fonds voor Beroepsziekten
Het Fonds voor Beroepsziekten staat in voor de vergoeding van beroepsziekten, waaronder beroepskankers. In 2000 heeft het Fonds voor Beroepsziekten voor alle beroepskankers samen 304 miljoen frank uitgegeven aan ondermeer vergoedingen voor arbeidsongeschiktheid en renten voor nabestaanden.
Het Fonds voor Beroepsziekten publiceert een lijst van beroepskankers, waarbij de werknemer niet meer hoeft te bewijzen dat de ingeroepen blootstelling de werkelijke oorzaak van zijn ziekte is. Men noemt dat het "lijstsysteem". Zo zal een nieuwe ziekte, larynxkanker (kanker van het strottenhoofd) veroorzaakt door asbest, binnenkort aan de beroepsziektelijst worden toegevoegd.
Daarnaast bestaat er een zogenaamd "open systeem", waarbij de bewijslast volledig bij het slachtoffer of de rechthebbenden rust. Gezien de multifactoriële oorsprong van kanker is het in een open, individueel systeem echter vrijwel onmogelijk het bewijs van oorzakelijk verband te leveren. In dat opzicht is het van cruciaal belang dat er verder epidemiologisch en wetenschappelijk onderzoek gebeurt over de relatie tussen beroep en kanker.
In parallel met erkenning en vergoeding van nieuwe gevallen moet kennis inzake beroepskankers onmiddellijk resulteren in preventieve acties en maatregelen op de werkvloer.
De noodzaak van preventie op de werkvloer
Het Koninklijk Besluit van 2 december 1993 over de bescherming van werknemers tegen de risico's te wijten aan de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen bepaalt dat de werkgevers de gepaste maatregelen moeten nemen om de leden van het Comité voor preventie en bescherming te informeren en om informatie en vorming te verzekeren voor het blootgestelde personeel.
Stilte, taboes en belangenconflicten staan een gezond beheer van de risico's in de weg. Daarom ook moet de preventieraadgever of de arbeidsgeneesheer, zoals de wettelijke schikkingen bepalen, ervoor zorgen dat de beoogde informatie op een duidelijke en doorzichtige manier met alle betrokken partners gedeeld kan worden.
Naast een exactere schatting van de blootstellingniveaus en een ruimere opsporing van beroepskankers moeten, waar onderzoek nog geen uitsluiting heeft gebracht over de bestaande risico's, preventieprincipes worden toegepast die verder reiken dan de bestaande voorzieningen.
Voor meer persinformatie kunt u terecht bij:
Walter Van Daele (Belgische Federatie tegen Kanker) op 02 733 68 68
Bron:
Belgische Federatie tegen Kanker
Aanverwante artikels
Europe against cancer

Tussen 50 en 69 ? Laat naar je borsten kijken !

Kanker van de eierstokken voorkomen

Zon en gezondheid

Elk jaar rond deze tijd geeft de Belgische Federatie tegen Kanker een zakboekje uit

12 Mei: Euro melanoma

Hebt u vragen omtrent borstkanker?

Kanker en levenskwaliteit: waar staan we?

Kanker : de tol van de welvaart

Borstkanker maand: Het advies van onze patienten over vroegtijdige psychologische begeleiding

Vlaamse Liga tegen Kanker dringt aan op algemeen rookverbod op treinen

Vermoeidheid bij kankerpatiënten

Kankerpatiënt staat vaak alleen met zijn ziekte

Euromelanoma 2002 in België

Passief roken

Leukemien bij kinderen

Luister naar uw lichaam

Vlaamse Liga tegen Kanker lanceert campagne voor psychosociale zorg in ziekenhuizen

Baarmoederhalskanker

Chemotherapie

Darmkanker

Prostaatkanker

Grootschalige bevolkingsonderzoek naar borstkanker

Elke dag krijgen 75 Vlamingen te horen dat ze kanker hebben

'Light' sigaretten zijn even schadelijk als andere

Rookgedrag in België in 2004: Belgen zijn voor meer en strengere preventieve acties

Gezond omgaan met menopauze - deel 2

Oktober is wereldwijd uitgeroepen tot maand tegen kanker. Ook ons land geeft gevolg aan de oproep!

Proef voor kinesisten die terugbetaalde prestaties willen leveren

|
Feedback - Nieuwsbrief - Forum - About Us - Home FR Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Advertising Policy - Webmaster
Gelieve te noteren dat we geen medische vragen beantwoorden. Raadpleeg steeds uw huisarts. Dank U! |